Sura ya 70 kati ya 114 · Makkiya
Sura Al-Ma'arij (Njia za Kupanda)
سُورَةُ المَعَارِجِ
Tafsiri ya maana: Ali Mohsin Al-Barwani, QuranEnc.com, toleo 1.0.1. Tafsiri huwasilisha maana za Qur'ani. Qur'ani yenyewe ni maandishi ya Kiarabu.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
1
سَأَلَ سَآئِلٌۢ بِعَذَابٍۢ وَاقِعٍۢ
Muulizaji aliuliza juu ya adhabu itakayo tokea! [1]
Maelezo ya chini
[1] Ameita, mwenye kuita, kuhimiza kama kufanya kejeli, iletwe upesi adhabu kutoka kwa Mwenyezi Mungu ambayo hapana shaka itawashukia makafiri.
Kiungo
70:1
2
لِّلْكَـٰفِرِينَ لَيْسَ لَهُۥ دَافِعٌۭ
Kwa makafiri - ambayo hapana awezaye kuizuia . [2]
Maelezo ya chini
[2] Wala hapana chochote cha kuzuia adhabu hiyo,
Kiungo
70:2
3
مِّنَ ٱللَّهِ ذِى ٱلْمَعَارِجِ
Kutoka kwa Mwenyezi Mungu Mwenye mbingu za daraja. [3]
Maelezo ya chini
[3] Kwani hiyo inatoka kwa Mwenyezi Mungu Mwenye mbingu, ambako huko ndiko zinatoka nguvu zinazo simama, na hukumu inayo tekelezwa.
Kiungo
70:3
4
تَعْرُجُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيْهِ فِى يَوْمٍۢ كَانَ مِقْدَارُهُۥ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍۢ
Malaika na Roho hupanda kwendea kwake katika siku ambayo kadiri yake ni miaka khamsini elfu! [4]
Maelezo ya chini
[4] Malaika na Jibrili wanapanda kwenda kunako toka amri yake kwa siku ambayo urefu wake ni miaka khamsini elfu kwa mujibu wa hisabu ya miaka ya duniani.
Kiungo
70:4
5
فَٱصْبِرْ صَبْرًۭا جَمِيلًا
Basi subiri kwa subira njema.Hakika wao wanaiona iko mbali! [5]
Maelezo ya chini
[5] Basi, ewe Muhammad! Subiri uwastahamilie hizo kejeli zao, na kuhimiza kwao adhabu, kwa subira isiyo kuwa na mbabaiko ndani yake wala mashtaka.
Kiungo
70:5
6
إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُۥ بَعِيدًۭا
Hakika wao wanaiona iko mbali! [6]
Maelezo ya chini
[6] Hakika hao makafiri wanaiona hiyo Siku ya Kiyama ni kitu cha muhali kutokea.
Kiungo
70:6
7
وَنَرَىٰهُ قَرِيبًۭا
Na Sisi tunaiona iko karibu. [7]
Maelezo ya chini
[7] Na Sisi tunaona kuwa ni jambo jepesi katika uweza wetu, wala halina uzito wowote.
Kiungo
70:7
8
يَوْمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلْمُهْلِ
Siku ambayo mbingu zitakapo kuwa kama maadeni iliyo yayushwa. [8]
Maelezo ya chini
[8] Siku mbingu itakapo kuwa kama fedha iliyo yayuka,
Kiungo
70:8
9
وَتَكُونُ ٱلْجِبَالُ كَٱلْعِهْنِ
Na milima itakuwa kama sufi. [9]
Maelezo ya chini
[9] Na milima itakapo kuwa kama sufi iliyo tiwa rangi na ikapigwa,
Kiungo
70:9
10
وَلَا يَسْـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمًۭا
Wala jamaa hatamuuliza jamaa yake. [10]
Maelezo ya chini
[10] Wala jamaa hamuulizi jamaa yake: Nini hali yako? Kwa sababu kila mmoja kajishughulikia nafsi yake!
Kiungo
70:10
11
يُبَصَّرُونَهُمْ ۚ يَوَدُّ ٱلْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِى مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍۭ بِبَنِيهِ
Ijapo kuwa wataonyeshwa waonane. Atatamani mkosefu lau ajikomboe na adhabu ya siku hiyo kwa kuwatoa fidia wanawe, [11]
Maelezo ya chini
[11] Watakuwa wakijuulishana wao kwa wao mpaka wajuane baraabara, na ilhali hapana amuulizae mwenzie kitu. Kafiri atatamani lau ange pata kujikomboa nafsi yake na adhabu hiyo Siku ya Kiyama kwa kumtoa mwanawe awe ni fidia yake,
Kiungo
70:11
12
وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ
Na mkewe, na nduguye, [12]
Maelezo ya chini
[12] Au mkewe, au nduguye,
Kiungo
70:12
13
وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِى تُـْٔوِيهِ
Na jamaa zake walio kuwa wakimkimu, [13]
Maelezo ya chini
[13] Au jamaa zake aliyo khusiana nao,
Kiungo
70:13
14
وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا ثُمَّ يُنجِيهِ
Na wote waliomo duniani, kisha aokoke yeye. [14]
Maelezo ya chini
[14] Na wote waliomo duniani, apate kuokoka yeye tu!
Kiungo
70:14
15
كَلَّآ ۖ إِنَّهَا لَظَىٰ
La, hasha! Kwa hakika huo ni Moto mkali kabisa, [15]
Maelezo ya chini
[15] Ewe mkosefu! Wacha hayo unayo yatamani ya kutaka kujikomboa kwa fidia! Hakika huo moto, unawaka kweli!
Kiungo
70:15
16
نَزَّاعَةًۭ لِّلشَّوَىٰ
Unao babua ngozi ya kichwa! [16]
Maelezo ya chini
[16] Utakubabua mikono yako, na miguu yako, na viungo vyako vyote,
Kiungo
70:16
17
تَدْعُوا۟ مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّىٰ
Utamwita kila aliye geuza mgongo na akageuka. [17]
Maelezo ya chini
[17] Utanadi kwa jina la huyo aliye iacha Haki, na akaacha ut'iifu,
Kiungo
70:17
18
وَجَمَعَ فَأَوْعَىٰٓ
Na akakusanya mali, kisha akayahifadhi. [18]
Maelezo ya chini
[18] Na akakusanya mali akayaweka katika mabweta yake, wala hakutoa haki ya Mwenyezi Mungu iliomo katika hayo mali!
Kiungo
70:18
19
۞ إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا
Hakika mtu ameumbwa na papara. [19]
Maelezo ya chini
[19] Hakika tabia ya binaadamu ni papara, mwingi wa kupapatika,
Kiungo
70:19
20
إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعًۭا
Inapo mgusa shari hupapatika. [20]
Maelezo ya chini
[20] Na kutoridhika akifikiwa na lolote la karaha na uzito,
Kiungo
70:20
21
وَإِذَا مَسَّهُ ٱلْخَيْرُ مَنُوعًا
Na inapo mgusa kheri huizuilia. [21]
Maelezo ya chini
[21] Na ni mwingi wa kuzuia na kunyima akipata kheri na neema.
Kiungo
70:21
22
إِلَّا ٱلْمُصَلِّينَ
Isipo kuwa wanao swali, [22]
Maelezo ya chini
[22] Isipo kuwa wanao swali,
Kiungo
70:22
23
ٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ دَآئِمُونَ
Ambao wanadumisha Sala zao, [23]
Maelezo ya chini
[23] Ambao wanadumisha Swala zao, hawakikosi hata kipindi kimoja.
Kiungo
70:23
24
وَٱلَّذِينَ فِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ مَّعْلُومٌۭ
Na ambao katika mali yao iko haki maalumu [24]
Maelezo ya chini
[24] Na wale ambao katika mali yao ipo haki iliyo ainiwa
Kiungo
70:24
25
لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ
Kwa mwenye kuomba na anaye jizuilia kuomba; [25]
Maelezo ya chini
[25] iliyo wekwa kwa ajili ya masikini mwenye kuomba kutaka msaada, na anaye jizuilia kuomba pia. (Katika wanao zuilika kuomba wanaingia si wenye kustahi na kuona vibaya tu, bali pia wasio weza kuomba kama watoto wachanga, wagonjwa, na wanyama pia.)
Kiungo
70:25
26
وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ
Na ambao wanaisadiki Siku ya Malipo, [26]
Maelezo ya chini
[26] Na wale wanao isadiki Siku ya Malipo, basi wanajitayarisha kwa ajili yake;
Kiungo
70:26
27
وَٱلَّذِينَ هُم مِّنْ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ
Na ambao wanaiogopa adhabu itokayo kwa Mola wao Mlezi. [27]
Maelezo ya chini
[27] Na wale wanao iogopa adhabu ya Mola wao Mlezi basi wanajikinga nayo wala hawajitii katika jambo la kuwaletea adhabu hiyo.
Kiungo
70:27
28
إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمْ غَيْرُ مَأْمُونٍۢ
Hakika adhabu ya Mola wao Mlezi si ya kuaminika nayo. [28]
Maelezo ya chini
[28] Kwani hakika adhabu ya Mola wao Mlezi hapana hata mmoja anaye weza kuaminika nayo isimpate.
Kiungo
70:28
29
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَـٰفِظُونَ
Na ambao wanahifadhi tupu zao. [29]
Maelezo ya chini
[29] Na ambao wanazihifadhi tupu zao hata hawaemewi na matamanio yao.
Kiungo
70:29
30
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ
Isipo kuwa kwa wake zao, au iliyo wamiliki mikono yao ya kuume, basi hao hawalaumiwi [30]
Maelezo ya chini
[30] Lakini kwa wake zao na masuria wao hawazihifadhi; kwa sababu hapo hawalaumiwi kuifuata tabia ya maumbile.
Kiungo
70:30
31
فَمَنِ ٱبْتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْعَادُونَ
Lakini wanao taka kinyume ya haya, basi hao ndio wanao ruka mipaka. [31]
Maelezo ya chini
[31] Basi mwenye kutafuta starehe ya maingiliano kwa wasio kuwa wake na masuria, basi hao tena ni wenye kuikiuka halali na kuingia katika haramu.
Kiungo
70:31
32
وَٱلَّذِينَ هُمْ لِأَمَـٰنَـٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَٰعُونَ
Na ambao wanazichunga amana zao na ahadi zao, [32]
Maelezo ya chini
[32] Na hao wenye kuzihifadhi amana za sharia na amana za waja wa Mwenyezi Mungu, na walio lazimika nayo kwa Mwenyezi Mungu na kwa watu bila ya kukhuni wala kupunja,
Kiungo
70:32
33
وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَـٰدَٰتِهِمْ قَآئِمُونَ
Na ambao wanasimama imara katika ushahidi wao, [33]
Maelezo ya chini
[33] Na ambao kwa shahada zao wamesimama sawa sawa kwa haki bila ya kuficha wanalo lijua,
Kiungo
70:33
34
وَٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ
Na ambao wanazihifadhi Sala zao. [34]
Maelezo ya chini
[34] Na wanao hifadhi Swala zao wakizisali sawasawa kwa ukamilifu -
Kiungo
70:34
35
أُو۟لَـٰٓئِكَ فِى جَنَّـٰتٍۢ مُّكْرَمُونَ
Hao ndio watakao hishimiwa Peponi. [35]
Maelezo ya chini
[35] Watu wenye sifa kama hizo nzuri watakuwa ni wenye kuhishimiwa mbele ya Mwenyezi Mungu Mtukufu huko Peponi.
Kiungo
70:35
36
فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ
Wana nini wale walio kufuru wanakutumbulia macho tu? [36]
Maelezo ya chini
[36] Kitu gani kinawapelekea hao walio kufuru kukujia mbio mbio ?
Kiungo
70:36
37
عَنِ ٱلْيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ
Makundi kwa makundi upande wa kulia na upande wa kushoto! [37]
Maelezo ya chini
[37] Kutoka kuliani na kushotoni kwa makundi?
Kiungo
70:37
38
أَيَطْمَعُ كُلُّ ٱمْرِئٍۢ مِّنْهُمْ أَن يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍۢ
Kwani kila mmoja wao anatumai kuingizwa katika Pepo ya neema? [38]
Maelezo ya chini
[38] Je, kwani kila mmoja wao ana tamaa ya kuingia kwenye Pepo yenye neema, baada ya kusikia kuwa Mwenyezi Mungu amemuahidi Mtume wake na Waumini kuwatia Peponi?
Kiungo
70:38
39
كَلَّآ ۖ إِنَّا خَلَقْنَـٰهُم مِّمَّا يَعْلَمُونَ
La, hasha! Hakika Sisi tumewaumba kutokana na wanacho kijua. [39]
Maelezo ya chini
[39] Basi nawaache hiyo tamaa yao ya kuingia Peponi. Hakika Sisi tumewaumba wao kutokana na maji ya kudharauliwa.
Kiungo
70:39
40
فَلَآ أُقْسِمُ بِرَبِّ ٱلْمَشَـٰرِقِ وَٱلْمَغَـٰرِبِ إِنَّا لَقَـٰدِرُونَ
Basi naapa kwa Mola Mlezi wa mashariki zote na magharibi zote kwamba Sisi tunaweza [40]
Maelezo ya chini
[40] Naapa kwa Mola Mlezi wa mashariki zote, na magharibi zote za siku, na sayari na hidaya, kwamba hakika bila ya shaka Sisi tuna uweza wa kuwaangamiza,
Kiungo
70:40
41
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيْرًۭا مِّنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ
Kuwabadili kwa walio bora kuliko wao; na Sisi hatushindwi. [41]
Maelezo ya chini
[41] Na kuwaleta walio wat'iifu zaidi kwa Mwenyezi Mungu kuliko wao. Wala Sisi hatushindwi kubadilisha huko. Huenda ikawa inakusudiwa kwa "mashariki zote" na "magharibi zote" ni maeneo ya mamlaka ya Mwenyezi Mungu yote ambayo hayana mpaka kama ilivyo ashiriwa katika Aya 137 ya Surat Al-A'araf: "Na tukawarithisha watu walio kuwa wanadharauliwa mashariki za nchi na magharibi zake ambayo tuliitia baraka", kuonyesha sehemu zote za hiyo nchi inayo tajwa. Na huenda ikawa makusudio yake ni mashariki za jua na mwezi na nyota zote na sayari, na magharibi zao, kwa ajili ya kuonyesha vile vile ufalme wa Mwenyezi Mungu wote. Na kwa hivyo inadhihirika kwetu kuwa vyombo vinavyo kwenda katika qubba la mbingu vinachomoza kwenye upeo wa mashariki na kuchwa kwenye upeo wa magharibi, au kwa uchache vinazunguka kutoka mashariki kwendea magharibi kuizunguka nyota ya Pole, katika sehemu ya kaskazini ya dunia. Kwani umbali wa Pole kwa nyota ni mdogo kuliko pahala unapo angalia, basi nyota hapo haichomozi wala haichwi, bali hupiga duru ndogo kuizunguka North Pole. Na kwa hiyo Aya inaashiria saa za usiku. Rejea kwenye kauli ya Mwenyezi Mungu Mtukufu: " Na alama na kwa nyota wao wanaongoka." Na kwa udhaahiri wa kuchomoza na kuchwa ipo ishara ya kuzunguka kwa dunia, na hiyo ni neema kubwa kabisa katika neema za Mwenyezi Mungu juu ya maisha katika sayari hii. Kwani bila ya kuzunguka kwa dunia juu ya msumari-kati wake nusu ya dunia ingeli pigwa na jua mfululizo muda wa nusu mwaka kaamili, na ingeli nyimwa mwangaza kabisa nusu nyengine. Kwa hivyo uhai kama tulivyo uzoea usinge kuwako. Na tukifanya hizo mashariki na hizo magharibi ni za jua peke yake, wachilia mbali nyota nyengine na sayari, basi itakuwa ishara ni kule kuchomoza jua kila siku pahala pengine na kuchwa pahala pengine kila siku, au hata katika kila dakika linapo pita juu ya dunia. Kwani jua kila dakika linakuchwa pahala na linachomoza pahala papili mfululizo. Na haya ni katika mipango ya Mwenyezi Mungu na miujiza ya uweza wake. Tazama pia maoni ya wataalamu juu ya Aya ya 5 katika Surat Assaffat, na Aya 17 ya Surat Arrah'man.
Kiungo
70:41
42
فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا۟ وَيَلْعَبُوا۟ حَتَّىٰ يُلَـٰقُوا۟ يَوْمَهُمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ
Basi waache wapige porojo na wacheze, mpaka wakutane na siku yao wanayo ahidiwa, [42]
Maelezo ya chini
[42] Basi waachilie wakiporojoka katika upotovu wao, na wakicheza na dunia yao, mpaka wakutane na siku yao waliyo ahidiwa kupewa adhabu.
Kiungo
70:42
43
يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ ٱلْأَجْدَاثِ سِرَاعًۭا كَأَنَّهُمْ إِلَىٰ نُصُبٍۢ يُوفِضُونَ
Siku watakapotoka makaburini kwa upesi kama kwamba wanakimbilia mfundo, [43]
Maelezo ya chini
[43] Siku watakapo tolewa makaburini mbio mbio kumwendea huyo ataye waita, kama kwamba wamemweka ufundo na wakimuabudu duniani walivyo kuwa wakimkimbilia badala ya Mwenyezi Mungu,
Kiungo
70:43
44
خَـٰشِعَةً أَبْصَـٰرُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌۭ ۚ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمُ ٱلَّذِى كَانُوا۟ يُوعَدُونَ
Macho yao yatainama, fedheha itawafunika. Hiyo ndiyo Siku waliyo kuwa wakiahidiwa. [44]
Maelezo ya chini
[44] Macho yameinama chini, hawawezi kuyanyanyua, yamegubikwa na unyonge na udhalili. Hiyo ndiyo siku waliyo kuwa wakiahidiwa duniani na wao wakiikanusha.
Kiungo
70:44